[Mlir-commits] [mlir] [MLIR][XeGPU] Add 2D `vector.multi_reduction` optimization (PR #171154)

Artem Kroviakov llvmlistbot at llvm.org
Thu Dec 18 02:53:15 PST 2025


https://github.com/akroviakov updated https://github.com/llvm/llvm-project/pull/171154

>From 98ad0818366dca893ef4b096e17934386338cc9a Mon Sep 17 00:00:00 2001
From: Artem Kroviakov <artem.kroviakov at intel.com>
Date: Fri, 5 Dec 2025 16:08:04 +0000
Subject: [PATCH 1/9] [MLIR][XeGPU] Add sg layout propagation

---
 .../mlir/Dialect/XeGPU/Transforms/Passes.td   |  6 +-
 .../XeGPU/Transforms/XeGPUPropagateLayout.cpp | 59 +++++++++++++++++--
 .../Dialect/XeGPU/propagate-layout-sg.mlir    | 53 +++++++++++++++++
 3 files changed, 112 insertions(+), 6 deletions(-)
 create mode 100644 mlir/test/Dialect/XeGPU/propagate-layout-sg.mlir

diff --git a/mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/Transforms/Passes.td b/mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/Transforms/Passes.td
index 0ca58426ecfcb..c682e6fdad1df 100644
--- a/mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/Transforms/Passes.td
+++ b/mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/Transforms/Passes.td
@@ -50,6 +50,10 @@ def XeGPUPropagateLayout : Pass<"xegpu-propagate-layout"> {
     - `lane`
       Propagate the `lane_layout` and `lane_data` fields of the layout attribute.
       Default values are selected to align with hardware.
+
+    - `sg`
+      Propagate the `sg_layout` and `sg_data` fields of the layout attribute.
+      Default values are selected to align with hardware.
   }];
   let dependentDialects = ["memref::MemRefDialect", "xegpu::XeGPUDialect",
                            "vector::VectorDialect"];
@@ -60,7 +64,7 @@ def XeGPUPropagateLayout : Pass<"xegpu-propagate-layout"> {
     Option<
     "layoutKind", "layout-kind", "std::string",
     /*default=*/"\"lane\"",
-    "Propagate `inst` / `lane` level of xegpu layouts.">
+    "Propagate `sg` / `inst` / `lane` level of xegpu layouts.">
   ];
 }
 
diff --git a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUPropagateLayout.cpp b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUPropagateLayout.cpp
index dc9eb96c169b4..a3d057981024d 100644
--- a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUPropagateLayout.cpp
+++ b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUPropagateLayout.cpp
@@ -53,7 +53,7 @@ using namespace mlir::dataflow;
 
 namespace {
 
-enum class LayoutKind { Lane, InstData };
+enum class LayoutKind { Lane, InstData, Subgroup };
 
 //===----------------------------------------------------------------------===//
 // LayoutInfo
@@ -109,6 +109,12 @@ struct LayoutInfo {
 
   SmallVector<int> getInstData() const;
 
+  SmallVector<int> getSgLayout() const;
+
+  SmallVector<int> getSgData() const;
+
+  SmallVector<int> getOrder() const;
+
   bool isSliceLayout() const {
     if (!isAssigned())
       return false;
@@ -127,8 +133,6 @@ struct LayoutInfo {
 SmallVector<int> LayoutInfo::getLaneLayout() const {
   if (!isAssigned())
     return {};
-  assert(storage.getEffectiveLaneLayoutAsInt().size() &&
-         "Expected lane layout to be assigned");
   return llvm::map_to_vector(storage.getEffectiveLaneLayoutAsInt(),
                              [](int64_t val) { return static_cast<int>(val); });
 }
@@ -136,8 +140,6 @@ SmallVector<int> LayoutInfo::getLaneLayout() const {
 SmallVector<int> LayoutInfo::getLaneData() const {
   if (!isAssigned())
     return {};
-  assert(storage.getEffectiveLaneDataAsInt().size() &&
-         "Expected lane data to be assigned");
   return llvm::map_to_vector(storage.getEffectiveLaneDataAsInt(),
                              [](int64_t val) { return static_cast<int>(val); });
 }
@@ -149,6 +151,27 @@ SmallVector<int> LayoutInfo::getInstData() const {
                              [](int64_t val) { return static_cast<int>(val); });
 }
 
+SmallVector<int> LayoutInfo::getSgLayout() const {
+  if (!isAssigned())
+    return {};
+  return llvm::map_to_vector(storage.getEffectiveSgLayoutAsInt(),
+                             [](int64_t val) { return static_cast<int>(val); });
+}
+
+SmallVector<int> LayoutInfo::getSgData() const {
+  if (!isAssigned())
+    return {};
+  return llvm::map_to_vector(storage.getEffectiveSgDataAsInt(),
+                             [](int64_t val) { return static_cast<int>(val); });
+}
+
+SmallVector<int> LayoutInfo::getOrder() const {
+  if (!isAssigned() || !storage.getOrder())
+    return {};
+  return llvm::map_to_vector(storage.getOrder().asArrayRef(),
+                             [](int64_t val) { return static_cast<int>(val); });
+}
+
 void LayoutInfo::print(raw_ostream &os) const {
   if (isAssigned()) {
     os << storage;
@@ -188,6 +211,10 @@ LayoutInfo LayoutInfo::transpose(ArrayRef<int64_t> permutation) const {
   SmallVector<int32_t> laneLayout;
   SmallVector<int32_t> laneData;
   SmallVector<int32_t> instData;
+  SmallVector<int32_t> sgLayout;
+  SmallVector<int32_t> sgData;
+  SmallVector<int32_t> order;
+
   for (int64_t idx : permutation) {
     if (getLaneLayout().size()) {
       laneLayout.push_back(static_cast<int32_t>(getLaneLayout()[idx]));
@@ -195,13 +222,30 @@ LayoutInfo LayoutInfo::transpose(ArrayRef<int64_t> permutation) const {
     }
     if (getInstData().size())
       instData.push_back(static_cast<int32_t>(getInstData()[idx]));
+    if (getSgData().size()) {
+      sgLayout.push_back(static_cast<int32_t>(getSgLayout()[idx]));
+      sgData.push_back(static_cast<int32_t>(getSgData()[idx]));
+    }
+    if (getOrder().size()) {
+      order.push_back(static_cast<int32_t>(getOrder()[idx]));
+    }
   }
+  auto orderAttr = order.size()
+                       ? DenseI32ArrayAttr::get(storage.getContext(), order)
+                       : nullptr;
   xegpu::LayoutAttr layoutAttr;
   if (getLaneLayout().size())
     layoutAttr =
         xegpu::LayoutAttr::get(storage.getContext(), laneLayout, laneData);
   if (getInstData().size())
     layoutAttr = xegpu::LayoutAttr::get(storage.getContext(), instData);
+  if (getSgData().size())
+    layoutAttr = xegpu::LayoutAttr::get(
+        storage.getContext(),
+        DenseI32ArrayAttr::get(storage.getContext(), sgLayout),
+        DenseI32ArrayAttr::get(storage.getContext(), sgData),
+        /*inst_data =*/nullptr, /*lane_layout =*/nullptr,
+        /*lane_data =*/nullptr, orderAttr);
   return LayoutInfo(layoutAttr);
 }
 
@@ -487,6 +531,9 @@ bool LayoutInfoPropagation::hasParamsOfLayoutKind(
   } else if (layoutKind == LayoutKind::Lane) {
     return !(anchorLayout.getEffectiveLaneLayoutAsInt().empty() ||
              anchorLayout.getEffectiveLaneDataAsInt().empty());
+  } else if (layoutKind == LayoutKind::Subgroup) {
+    return !(anchorLayout.getEffectiveSgLayoutAsInt().empty() ||
+             anchorLayout.getEffectiveSgDataAsInt().empty());
   }
   return false;
 }
@@ -1311,6 +1358,8 @@ void XeGPUPropagateLayoutPass::runOnOperation() {
     layoutKind = LayoutKind::Lane;
   } else if (this->layoutKind == "inst") {
     layoutKind = LayoutKind::InstData;
+  } else if (this->layoutKind == "sg") {
+    layoutKind = LayoutKind::Subgroup;
   } else {
     getOperation()->emitError("Unsupported layout kind option: " +
                               this->layoutKind);
diff --git a/mlir/test/Dialect/XeGPU/propagate-layout-sg.mlir b/mlir/test/Dialect/XeGPU/propagate-layout-sg.mlir
new file mode 100644
index 0000000000000..5659e9995b22a
--- /dev/null
+++ b/mlir/test/Dialect/XeGPU/propagate-layout-sg.mlir
@@ -0,0 +1,53 @@
+// RUN: mlir-opt -xevm-attach-target='chip=pvc' -xegpu-propagate-layout="layout-kind=sg" -split-input-file %s | FileCheck %s
+
+gpu.module @test {
+  // CHECK-LABEL: store_nd
+  // CHECK-SAME: %[[ARG_0:.*]]: memref<256x128xf32>
+  func.func @store_nd(%src: memref<256x128xf32>) {
+    // CHECK: %[[TDESC:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %[[ARG_0]] : memref<256x128xf32>
+    // CHECK-SAME: -> !xegpu.tensor_desc<256x128xf32, #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 32]>>
+    // CHECK: %[[LOAD:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]] <{layout = #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 32]>}>
+    // CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 32]>}
+    // CHECK-SAME: : !xegpu.tensor_desc<256x128xf32, #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 32]>>
+    // CHECK-SAME: -> vector<256x128xf32>
+    // CHECK: xegpu.store_nd %[[LOAD]], %[[TDESC]] <{layout = #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 32]>}>
+    // CHECK-SAME: : vector<256x128xf32>, !xegpu.tensor_desc<256x128xf32, #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 32]>>
+    %tdesc = xegpu.create_nd_tdesc %src : memref<256x128xf32> -> !xegpu.tensor_desc<256x128xf32>
+    %load = xegpu.load_nd %tdesc : !xegpu.tensor_desc<256x128xf32> -> vector<256x128xf32>
+    xegpu.store_nd %load, %tdesc {layout = #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 32]>}
+      : vector<256x128xf32>, !xegpu.tensor_desc<256x128xf32>
+    return
+  }
+}
+
+// -----
+
+gpu.module @test {
+  // CHECK-LABEL: vector_transpose
+  // CHECK-SAME: %[[ARG_0:.*]]: memref<256x128xf32>
+  // CHECK-SAME: %[[ARG_1:.*]]: memref<128x256xf32>
+  func.func @vector_transpose(%src: memref<256x128xf32>, %src1: memref<128x256xf32>) {
+    // CHECK: %[[TDESC_LD:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %[[ARG_0]] : memref<256x128xf32> ->
+    // CHECK-SAME: !xegpu.tensor_desc<256x128xf32, #xegpu.layout<sg_layout = [4, 8], sg_data = [64, 32], order = [0, 1]>>
+    // CHECK: %[[TDESC_ST:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %[[ARG_1]] : memref<128x256xf32> ->
+    // CHECK-SAME: !xegpu.tensor_desc<128x256xf32, #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 64], order = [1, 0]>>
+
+    // CHECK: %[[LOAD:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC_LD]][0, 0] <{layout = #xegpu.layout<sg_layout = [4, 8], sg_data = [64, 32], order = [0, 1]>}>
+    // CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.layout<sg_layout = [4, 8], sg_data = [64, 32], order = [0, 1]>} :
+    // CHECK-SAME: !xegpu.tensor_desc<256x128xf32, #xegpu.layout<sg_layout = [4, 8], sg_data = [64, 32], order = [0, 1]>> -> vector<256x128xf32>
+
+    // CHECK: %[[TRANSPOSED:.*]] = vector.transpose %2, [1, 0]
+    // CHECK-SAME {layout_result_0 = #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 64], order = [1, 0]>} : vector<256x128xf32> to vector<128x256xf32>
+
+    // CHECK: xegpu.store_nd %[[TRANSPOSED]], %[[TDESC_ST]][0, 0]
+    // CHECK-SAME: <{layout = #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 64], order = [1, 0]>}> : vector<128x256xf32>,
+    // CHECK-SAME: !xegpu.tensor_desc<128x256xf32, #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 64], order = [1, 0]>>
+    %tdesc = xegpu.create_nd_tdesc %src : memref<256x128xf32> -> !xegpu.tensor_desc<256x128xf32>
+    %tdesc1 = xegpu.create_nd_tdesc %src1 : memref<128x256xf32> -> !xegpu.tensor_desc<128x256xf32>
+    %load = xegpu.load_nd %tdesc[0, 0] : !xegpu.tensor_desc<256x128xf32> -> vector<256x128xf32>
+    %trans = vector.transpose %load, [1, 0] : vector<256x128xf32> to vector<128x256xf32>
+    xegpu.store_nd %trans, %tdesc1[0, 0] {layout = #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 64], order = [1, 0]>}
+        : vector<128x256xf32>, !xegpu.tensor_desc<128x256xf32>
+    return
+  }
+}

>From 353c945276f683a2c3f63d64dd1373f8bbc5004f Mon Sep 17 00:00:00 2001
From: Artem Kroviakov <artem.kroviakov at intel.com>
Date: Tue, 16 Dec 2025 16:15:40 +0000
Subject: [PATCH 2/9] Rename subgroup prop option

---
 mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/Transforms/Passes.td        | 4 ++--
 mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUPropagateLayout.cpp  | 2 +-
 ...pagate-layout-sg.mlir => propagate-layout-subgroup.mlir} | 6 +++---
 3 files changed, 6 insertions(+), 6 deletions(-)
 rename mlir/test/Dialect/XeGPU/{propagate-layout-sg.mlir => propagate-layout-subgroup.mlir} (92%)

diff --git a/mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/Transforms/Passes.td b/mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/Transforms/Passes.td
index c682e6fdad1df..3ff7805263f0e 100644
--- a/mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/Transforms/Passes.td
+++ b/mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/Transforms/Passes.td
@@ -51,7 +51,7 @@ def XeGPUPropagateLayout : Pass<"xegpu-propagate-layout"> {
       Propagate the `lane_layout` and `lane_data` fields of the layout attribute.
       Default values are selected to align with hardware.
 
-    - `sg`
+    - `subgroup`
       Propagate the `sg_layout` and `sg_data` fields of the layout attribute.
       Default values are selected to align with hardware.
   }];
@@ -64,7 +64,7 @@ def XeGPUPropagateLayout : Pass<"xegpu-propagate-layout"> {
     Option<
     "layoutKind", "layout-kind", "std::string",
     /*default=*/"\"lane\"",
-    "Propagate `sg` / `inst` / `lane` level of xegpu layouts.">
+    "Propagate `subgroup` / `inst` / `lane` level of xegpu layouts.">
   ];
 }
 
diff --git a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUPropagateLayout.cpp b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUPropagateLayout.cpp
index a3d057981024d..cbd91154ce0aa 100644
--- a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUPropagateLayout.cpp
+++ b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUPropagateLayout.cpp
@@ -1358,7 +1358,7 @@ void XeGPUPropagateLayoutPass::runOnOperation() {
     layoutKind = LayoutKind::Lane;
   } else if (this->layoutKind == "inst") {
     layoutKind = LayoutKind::InstData;
-  } else if (this->layoutKind == "sg") {
+  } else if (this->layoutKind == "subgroup") {
     layoutKind = LayoutKind::Subgroup;
   } else {
     getOperation()->emitError("Unsupported layout kind option: " +
diff --git a/mlir/test/Dialect/XeGPU/propagate-layout-sg.mlir b/mlir/test/Dialect/XeGPU/propagate-layout-subgroup.mlir
similarity index 92%
rename from mlir/test/Dialect/XeGPU/propagate-layout-sg.mlir
rename to mlir/test/Dialect/XeGPU/propagate-layout-subgroup.mlir
index 5659e9995b22a..c7dfc9fb7b1f1 100644
--- a/mlir/test/Dialect/XeGPU/propagate-layout-sg.mlir
+++ b/mlir/test/Dialect/XeGPU/propagate-layout-subgroup.mlir
@@ -1,4 +1,4 @@
-// RUN: mlir-opt -xevm-attach-target='chip=pvc' -xegpu-propagate-layout="layout-kind=sg" -split-input-file %s | FileCheck %s
+// RUN: mlir-opt -xevm-attach-target='chip=pvc' -xegpu-propagate-layout="layout-kind=subgroup" -split-input-file %s | FileCheck %s
 
 gpu.module @test {
   // CHECK-LABEL: store_nd
@@ -14,7 +14,7 @@ gpu.module @test {
     // CHECK-SAME: : vector<256x128xf32>, !xegpu.tensor_desc<256x128xf32, #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 32]>>
     %tdesc = xegpu.create_nd_tdesc %src : memref<256x128xf32> -> !xegpu.tensor_desc<256x128xf32>
     %load = xegpu.load_nd %tdesc : !xegpu.tensor_desc<256x128xf32> -> vector<256x128xf32>
-    xegpu.store_nd %load, %tdesc {layout = #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 32]>}
+    xegpu.store_nd %load, %tdesc <{layout = #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 32]>}>
       : vector<256x128xf32>, !xegpu.tensor_desc<256x128xf32>
     return
   }
@@ -46,7 +46,7 @@ gpu.module @test {
     %tdesc1 = xegpu.create_nd_tdesc %src1 : memref<128x256xf32> -> !xegpu.tensor_desc<128x256xf32>
     %load = xegpu.load_nd %tdesc[0, 0] : !xegpu.tensor_desc<256x128xf32> -> vector<256x128xf32>
     %trans = vector.transpose %load, [1, 0] : vector<256x128xf32> to vector<128x256xf32>
-    xegpu.store_nd %trans, %tdesc1[0, 0] {layout = #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 64], order = [1, 0]>}
+    xegpu.store_nd %trans, %tdesc1[0, 0] <{layout = #xegpu.layout<sg_layout = [8, 4], sg_data = [32, 64], order = [1, 0]>}>
         : vector<128x256xf32>, !xegpu.tensor_desc<128x256xf32>
     return
   }

>From da550e877c7ba619b8a790cdd7cfb22413d7f810 Mon Sep 17 00:00:00 2001
From: Artem Kroviakov <artem.kroviakov at intel.com>
Date: Mon, 8 Dec 2025 16:33:23 +0000
Subject: [PATCH 3/9] [MLIR][XeGPU] Add 2D `vector.multi_reduction`
 optimization

---
 .../Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp    | 132 +++++++++++++++++-
 .../Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir  |  85 +++++++++++
 2 files changed, 216 insertions(+), 1 deletion(-)
 create mode 100644 mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir

diff --git a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
index ab41fe4298d99..238599e21f65a 100644
--- a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
+++ b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
@@ -416,12 +416,131 @@ class VectorExtractOpPattern final
   }
 };
 
+class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
+  using OpConversionPattern::OpConversionPattern;
+  LogicalResult
+  matchAndRewrite(vector::MultiDimReductionOp reductionOp, OpAdaptor adaptor,
+                  ConversionPatternRewriter &rewriter) const override {
+    if (reductionOp.getReductionDims().size() != 2)
+      return rewriter.notifyMatchFailure(reductionOp,
+                                         "Expected 2D multi reduction");
+
+    auto layout = xegpu::getDistributeLayoutAttr(reductionOp.getResult());
+
+    auto dims = llvm::to_vector(reductionOp.getReductionDims());
+    auto [intraLaneDim, crossLaneDim] = getReductionDimOrder(dims, layout);
+    // Order does not matter
+    if (intraLaneDim == -1 || crossLaneDim == -1) {
+      intraLaneDim = dims[0];
+      crossLaneDim = dims[1];
+    }
+    auto loc = reductionOp.getLoc();
+    // XeGPU transforms expect vector types
+    auto sourceVecType = reductionOp.getSourceVectorType();
+    auto acc = reductionOp.getAcc();
+    bool scalarAcc = !isa<VectorType>(acc.getType());
+    if (scalarAcc)
+      acc = vector::FromElementsOp::create(
+          rewriter, loc, VectorType::get({1}, sourceVecType.getElementType()),
+          acc);
+
+    // Preserve layout in the intermediate reduction (apart from the reduced
+    // dim)
+    auto sourceSliceLayoutAttr = cast<xegpu::SliceAttr>(layout);
+    SmallVector<int64_t> sliceDims{
+        sourceSliceLayoutAttr.getDims().asArrayRef()};
+    auto foundIt = std::find(sliceDims.begin(), sliceDims.end(), crossLaneDim);
+    assert(foundIt != sliceDims.end() &&
+           "Expected to find reduction dim in slice dims");
+    sliceDims.erase(foundIt);
+    auto intraLaneLayout = xegpu::SliceAttr::get(
+        reductionOp.getContext(), sourceSliceLayoutAttr.getParent(),
+        DenseI64ArrayAttr::get(getContext(), sliceDims));
+
+    // First we do intra-lane reduction
+    SmallVector<int64_t> accShape(sourceVecType.getShape());
+    accShape.erase(accShape.begin() + intraLaneDim);
+    // Add a dim to the lower-dim user-supplied acc
+    Value firstRedAcc = acc;
+    if (firstRedAcc) {
+      firstRedAcc = vector::BroadcastOp::create(
+          rewriter, loc,
+          VectorType::get(accShape, sourceVecType.getElementType()), acc);
+      xegpu::setDistributeLayoutAttr(
+          llvm::dyn_cast<OpResult>(firstRedAcc),
+          cast<xegpu::DistributeLayoutAttr>(intraLaneLayout));
+    }
+    Value intraLaneReduced = vector::MultiDimReductionOp::create(
+        rewriter, loc, reductionOp.getKind(), reductionOp.getSource(),
+        firstRedAcc, ArrayRef<int64_t>(intraLaneDim));
+    xegpu::setDistributeLayoutAttr(
+        llvm::dyn_cast<OpResult>(intraLaneReduced),
+        cast<xegpu::DistributeLayoutAttr>(intraLaneLayout));
+
+    // For scalar results, add a unit dim where intra lane dim was
+    if (scalarAcc) {
+      SmallVector<int64_t> vecTypeWithUnitDim{sourceVecType.getShape()};
+      vecTypeWithUnitDim[intraLaneDim] = 1;
+      intraLaneReduced = vector::ShapeCastOp::create(
+          rewriter, loc,
+          VectorType::get(vecTypeWithUnitDim, sourceVecType.getElementType()),
+          intraLaneReduced);
+      // Layout matches last reduction
+      xegpu::setDistributeLayoutAttr(llvm::dyn_cast<OpResult>(intraLaneReduced),
+                                     layout);
+    } else
+      crossLaneDim -= static_cast<int64_t>(intraLaneDim < crossLaneDim);
+    // Do cross-lane reduction
+    Value crossLaneReduced = vector::MultiDimReductionOp::create(
+        rewriter, loc, reductionOp.getKind(), intraLaneReduced, acc,
+        ArrayRef<int64_t>(crossLaneDim));
+    xegpu::setDistributeLayoutAttr(llvm::dyn_cast<OpResult>(crossLaneReduced),
+                                   layout);
+
+    if (scalarAcc)
+      crossLaneReduced =
+          vector::ExtractOp::create(rewriter, loc, crossLaneReduced, 0);
+    assert(crossLaneReduced.getType() == reductionOp.getResult().getType() &&
+           "Type mismatch");
+    rewriter.replaceOp(reductionOp, crossLaneReduced);
+    return success();
+  }
+
+private:
+  std::pair<int64_t, int64_t>
+  getReductionDimOrder(ArrayRef<int64_t> reductionDims,
+                       xegpu::DistributeLayoutAttr layout) const {
+    assert(layout.isForSubgroup() && "Must know the lane layout");
+    assert(reductionDims.size() == 2 && "Expected 2D reduction");
+    int64_t intra, cross = -1;
+    xegpu::LayoutAttr layoutAttr = dyn_cast<xegpu::LayoutAttr>(layout);
+    if (auto layoutSliceAttr = dyn_cast<xegpu::SliceAttr>(layout)) {
+      while (dyn_cast<xegpu::SliceAttr>(layoutSliceAttr.getParent()))
+        layoutSliceAttr =
+            dyn_cast<xegpu::SliceAttr>(layoutSliceAttr.getParent());
+      layoutAttr = dyn_cast<xegpu::LayoutAttr>(layoutSliceAttr.getParent());
+    }
+    assert(layoutAttr);
+    SmallVector<int64_t> laneLayout = layoutAttr.getEffectiveLaneLayoutAsInt();
+
+    assert(laneLayout.size() && "Expected a non-empty layout");
+    // try to pick a dim that does not communicate
+    for (auto dim : reductionDims) {
+      if (laneLayout[dim] == 1)
+        intra = dim;
+      else
+        cross = dim;
+    }
+    return {intra, cross};
+  }
+};
+
 } // namespace
 
 void xegpu::populateXeGPUOptimizeBlockLoadsPatterns(
     RewritePatternSet &patterns) {
   patterns.add<XeGPUCreateNdDescOpPattern, XeGPULoadNdDescOpPattern,
-               VectorExtractOpPattern>(patterns.getContext());
+               VectorExtractOpPattern, MultiRed2dOp>(patterns.getContext());
 }
 
 namespace {
@@ -472,6 +591,17 @@ struct XeGPUOptimizeBlockLoadsPass final
           auto laneData = layout.getEffectiveLaneDataAsInt();
           return !canBeOptimizedForTranspose(laneLayout, laneData);
         });
+
+    target.addDynamicallyLegalOp<vector::MultiDimReductionOp>(
+        [=](Operation *op) -> bool {
+          auto layout = xegpu::getDistributeLayoutAttr(op->getResult(0));
+          if (!layout || !layout.isForSubgroup())
+            return true;
+          if (auto reductionOp = dyn_cast<vector::MultiDimReductionOp>(op))
+            return reductionOp.getReductionDims().size() != 2;
+          return true;
+        });
+
     converter.addConversion([](Type type) { return type; });
 
     target.addLegalDialect<arith::ArithDialect, memref::MemRefDialect,
diff --git a/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir b/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir
new file mode 100644
index 0000000000000..754825193a10f
--- /dev/null
+++ b/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir
@@ -0,0 +1,85 @@
+// RUN: mlir-opt --xevm-attach-target='module=xevm_* chip=pvc'  \
+// RUN:   --xegpu-optimize-block-loads --split-input-file %s | FileCheck %s
+
+// CHECK-LABEL: gpu.func @vector_reduce_2d(
+// CHECK-SAME: %[[ARG0:[0-9a-zA-Z]+]]: memref<4x16xf32>) {
+// CHECK:      %[[ACC:.*]] = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.000000e+00 : f32
+// CHECK:      %[[TDESC:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %[[ARG0]] : memref<4x16xf32> -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>>
+// CHECK:      %[[LOADED:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]][0, 0]  : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>> -> vector<4x16xf32>
+// CHECK:      %[[ACC_VEC:.*]] = vector.from_elements %[[ACC]] : vector<1xf32>
+// CHECK:      %[[ACC_VEC_FOR_INTRA:.*]] = vector.broadcast %[[ACC_VEC]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} : vector<1xf32> to vector<16xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED]], %[[ACC_VEC_FOR_INTRA]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} [0] : vector<4x16xf32> to vector<16xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED_FOR_CROSS:.*]] = vector.shape_cast %[[LOADED_REDUCED]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} : vector<16xf32> to vector<1x16xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED_2D:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED_REDUCED_FOR_CROSS]], %[[ACC_VEC]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} [1] : vector<1x16xf32> to vector<1xf32>
+// CHECK:      %[[SCALAR_RES:.*]] = vector.extract %[[LOADED_REDUCED_2D]][0] : f32 from vector<1xf32>
+gpu.module @xevm_test {
+  gpu.func @vector_reduce_2d(%src: memref<4x16xf32>) {
+    %cst = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.0 : f32
+    %tdesc = xegpu.create_nd_tdesc %src : memref<4x16xf32>
+      -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>>
+    %load =  xegpu.load_nd %tdesc[0, 0]
+      : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>>
+      -> vector<4x16xf32>
+    %reduce = vector.multi_reduction <add>, %load, %cst {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} [0, 1]
+      : vector<4x16xf32> to f32
+    gpu.return
+  }
+}
+
+// -----
+// CHECK-LABEL: gpu.func @vector_reduce_2d(
+// CHECK-SAME: %[[ARG0:[0-9a-zA-Z]+]]: memref<4x16xf32>) {
+// CHECK:      %[[ACC:.*]] = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>, dims = [0, 1]>} dense<1.000000e+00> : vector<1xf32>
+// CHECK:      %[[TDESC:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %[[ARG0]] : memref<4x16xf32> -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]][0, 0] {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>} : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32> -> vector<4x16xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED_LEADING_UNIT:.*]] = vector.shape_cast %[[LOADED]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>} : vector<4x16xf32> to vector<1x4x16xf32
+// CHECK:      %[[ACC_VEC_FOR_INTRA:.*]] = vector.broadcast %[[ACC]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>, dims = [1]>} : vector<1xf32> to vector<1x16xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED_LEADING_UNIT]], %[[ACC_VEC_FOR_INTRA]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>, dims = [1]>} [1] : vector<1x4x16xf32> to vector<1x16xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED_2D:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED_REDUCED]], %[[ACC]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>, dims = [1, 2]>} [1] : vector<1x16xf32> to vector<1xf32>
+gpu.module @xevm_test {
+  gpu.func @vector_reduce_2d(%src: memref<4x16xf32>) {
+    %cst = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>, dims = [0, 1]>} dense<1.0> : vector<1xf32>
+    %tdesc = xegpu.create_nd_tdesc %src : memref<4x16xf32>
+      -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32>
+    %load =  xegpu.load_nd %tdesc[0, 0]  {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>} : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32> -> vector<4x16xf32>
+    %load_with_dim = vector.shape_cast %load {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>} : vector<4x16xf32> to vector<1x4x16xf32>
+    %reduce = vector.multi_reduction <add>, %load_with_dim, %cst {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1,1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>, dims = [1, 2]>} [1, 2]
+      : vector<1x4x16xf32> to vector<1xf32>
+    gpu.return
+  }
+}
+
+// -----
+// CHECK-LABEL: gpu.func @vector_reduce_2d(
+// CHECK-SAME: %[[ARG0:[0-9a-zA-Z]+]]: memref<4x64xf32>) {
+// CHECK:      %[[ACC:.*]] = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>, dims = [0, 1]>} dense<1.000000e+00> : vector<1xf32>
+// CHECK:      %[[TDESC:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %[[ARG0]] : memref<4x64xf32> -> !xegpu.tensor_desc<1x64xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]][0, 0] {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 4]>} : !xegpu.tensor_desc<1x64xf32> -> vector<1x64xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED_LEADING_UNIT:.*]] = vector.shape_cast %[[LOADED]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>} : vector<1x64xf32> to vector<1x1x64xf32>
+// CHECK:      %[[ACC_VEC_FOR_INTRA:.*]] = vector.broadcast %[[ACC]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>, dims = [1]>} : vector<1xf32> to vector<1x64xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED_LEADING_UNIT]], %[[ACC_VEC_FOR_INTRA]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>, dims = [1]>} [1] : vector<1x1x64xf32> to vector<1x64xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED_2D:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED_REDUCED]], %[[ACC]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>, dims = [1, 2]>} [1] : vector<1x64xf32> to vector<1xf32>
+gpu.module @xevm_test {
+  gpu.func @vector_reduce_2d(%src: memref<4x64xf32>) {
+    %cst = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>, dims = [0, 1]>} dense<1.0> : vector<1xf32>
+    %tdesc = xegpu.create_nd_tdesc %src : memref<4x64xf32>
+      -> !xegpu.tensor_desc<1x64xf32>
+    %load =  xegpu.load_nd %tdesc[0, 0]  {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 4]>} : !xegpu.tensor_desc<1x64xf32> -> vector<1x64xf32>
+    %load_with_dim = vector.shape_cast %load {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>} : vector<1x64xf32> to vector<1x1x64xf32>
+    %reduce = vector.multi_reduction <add>, %load_with_dim, %cst {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>, dims = [1, 2]>} [1, 2]
+      : vector<1x1x64xf32> to vector<1xf32>
+    gpu.return
+  }
+}

>From 4eccaef4edca5c828e30326d5a42a551a4c75266 Mon Sep 17 00:00:00 2001
From: Artem Kroviakov <artem.kroviakov at intel.com>
Date: Thu, 11 Dec 2025 09:06:39 +0000
Subject: [PATCH 4/9] Add layout handling, disallow leading unit dims/slices
 for now

---
 .../Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp    | 64 +++++++++++-----
 .../Transforms/XeGPUSubgroupDistribute.cpp    | 15 ++--
 .../Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir  | 73 ++++---------------
 .../Dialect/XeGPU/subgroup-distribute.mlir    | 49 ++++++++++++-
 4 files changed, 114 insertions(+), 87 deletions(-)

diff --git a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
index 238599e21f65a..3c6513ff34fed 100644
--- a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
+++ b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
@@ -424,40 +424,50 @@ class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
     if (reductionOp.getReductionDims().size() != 2)
       return rewriter.notifyMatchFailure(reductionOp,
                                          "Expected 2D multi reduction");
+    // Retrieve layouts.
+    auto resLayout = xegpu::getDistributeLayoutAttr(reductionOp.getResult());
+    auto srcLayout = xegpu::getDistributeLayoutAttr(reductionOp.getSource());
+    assert(isa<xegpu::LayoutAttr>(srcLayout) &&
+           "Currently we do not support sliced inputs");
 
-    auto layout = xegpu::getDistributeLayoutAttr(reductionOp.getResult());
-
+    // Retrieve and order dims for 1D decomposition (prefer intra-lane first).
     auto dims = llvm::to_vector(reductionOp.getReductionDims());
-    auto [intraLaneDim, crossLaneDim] = getReductionDimOrder(dims, layout);
+    auto [intraLaneDim, crossLaneDim] = getReductionDimOrder(dims, resLayout);
     // Order does not matter
     if (intraLaneDim == -1 || crossLaneDim == -1) {
       intraLaneDim = dims[0];
       crossLaneDim = dims[1];
     }
     auto loc = reductionOp.getLoc();
-    // XeGPU transforms expect vector types
     auto sourceVecType = reductionOp.getSourceVectorType();
     auto acc = reductionOp.getAcc();
+    // If the accumulator is scalar, convert to 1-element vector and assign the
+    // result layout
     bool scalarAcc = !isa<VectorType>(acc.getType());
-    if (scalarAcc)
+    // TODO: remove scalar acc assumption (need more complex layout adjustments
+    // for sliced inputs).
+    assert(scalarAcc && "Expected scalar acc");
+    if (scalarAcc) {
       acc = vector::FromElementsOp::create(
           rewriter, loc, VectorType::get({1}, sourceVecType.getElementType()),
           acc);
+      xegpu::setDistributeLayoutAttr(
+          llvm::dyn_cast<OpResult>(acc),
+          cast<xegpu::DistributeLayoutAttr>(resLayout));
+    }
 
-    // Preserve layout in the intermediate reduction (apart from the reduced
-    // dim)
-    auto sourceSliceLayoutAttr = cast<xegpu::SliceAttr>(layout);
-    SmallVector<int64_t> sliceDims{
-        sourceSliceLayoutAttr.getDims().asArrayRef()};
+    // The first reduction's dist attribute does not have the cross lane dim.
+    auto resSliceLayoutAttr = cast<xegpu::SliceAttr>(resLayout);
+    SmallVector<int64_t> sliceDims{resSliceLayoutAttr.getDims().asArrayRef()};
     auto foundIt = std::find(sliceDims.begin(), sliceDims.end(), crossLaneDim);
     assert(foundIt != sliceDims.end() &&
            "Expected to find reduction dim in slice dims");
     sliceDims.erase(foundIt);
-    auto intraLaneLayout = xegpu::SliceAttr::get(
-        reductionOp.getContext(), sourceSliceLayoutAttr.getParent(),
+    auto intraLaneRedResLayout = xegpu::SliceAttr::get(
+        reductionOp.getContext(), resSliceLayoutAttr.getParent(),
         DenseI64ArrayAttr::get(getContext(), sliceDims));
 
-    // First we do intra-lane reduction
+    // We reduce only one dim first, adjsut accumulator.
     SmallVector<int64_t> accShape(sourceVecType.getShape());
     accShape.erase(accShape.begin() + intraLaneDim);
     // Add a dim to the lower-dim user-supplied acc
@@ -468,34 +478,50 @@ class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
           VectorType::get(accShape, sourceVecType.getElementType()), acc);
       xegpu::setDistributeLayoutAttr(
           llvm::dyn_cast<OpResult>(firstRedAcc),
-          cast<xegpu::DistributeLayoutAttr>(intraLaneLayout));
+          cast<xegpu::DistributeLayoutAttr>(intraLaneRedResLayout));
     }
     Value intraLaneReduced = vector::MultiDimReductionOp::create(
         rewriter, loc, reductionOp.getKind(), reductionOp.getSource(),
         firstRedAcc, ArrayRef<int64_t>(intraLaneDim));
     xegpu::setDistributeLayoutAttr(
         llvm::dyn_cast<OpResult>(intraLaneReduced),
-        cast<xegpu::DistributeLayoutAttr>(intraLaneLayout));
+        cast<xegpu::DistributeLayoutAttr>(intraLaneRedResLayout));
 
-    // For scalar results, add a unit dim where intra lane dim was
+    xegpu::DistributeLayoutAttr nextMultiRedLayout = intraLaneRedResLayout;
+    // Example: vector<2x4> got reduced to vector<2>, next reduction returns a
+    // scalar, distribution passes do not support this result type. Expand to
+    // vector<2x1>, so that the second reduction result is vector<1>. Restore
+    // this dim in layout, but lane data is 1.
     if (scalarAcc) {
+      SmallVector<int> srcLaneData(srcLayout.getRank(), 1);
+      auto laneLayoutSrc = srcLayout.getEffectiveLaneLayoutAsInt();
+      SmallVector<int> srcLaneLayout(laneLayoutSrc.begin(),
+                                     laneLayoutSrc.end());
+      nextMultiRedLayout = xegpu::LayoutAttr::get(
+          reductionOp.getContext(),
+          DenseI32ArrayAttr::get(reductionOp.getContext(), srcLaneLayout),
+          DenseI32ArrayAttr::get(reductionOp.getContext(), srcLaneData));
+
       SmallVector<int64_t> vecTypeWithUnitDim{sourceVecType.getShape()};
       vecTypeWithUnitDim[intraLaneDim] = 1;
       intraLaneReduced = vector::ShapeCastOp::create(
           rewriter, loc,
           VectorType::get(vecTypeWithUnitDim, sourceVecType.getElementType()),
           intraLaneReduced);
-      // Layout matches last reduction
       xegpu::setDistributeLayoutAttr(llvm::dyn_cast<OpResult>(intraLaneReduced),
-                                     layout);
+                                     nextMultiRedLayout);
     } else
       crossLaneDim -= static_cast<int64_t>(intraLaneDim < crossLaneDim);
     // Do cross-lane reduction
+    // TODO: why use accumulator again?
     Value crossLaneReduced = vector::MultiDimReductionOp::create(
         rewriter, loc, reductionOp.getKind(), intraLaneReduced, acc,
         ArrayRef<int64_t>(crossLaneDim));
+    auto crossLaneLayout = xegpu::SliceAttr::get(
+        reductionOp.getContext(), nextMultiRedLayout,
+        DenseI64ArrayAttr::get(getContext(), crossLaneDim));
     xegpu::setDistributeLayoutAttr(llvm::dyn_cast<OpResult>(crossLaneReduced),
-                                   layout);
+                                   crossLaneLayout);
 
     if (scalarAcc)
       crossLaneReduced =
diff --git a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUSubgroupDistribute.cpp b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUSubgroupDistribute.cpp
index dbd5a50489173..18c15596b33be 100644
--- a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUSubgroupDistribute.cpp
+++ b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUSubgroupDistribute.cpp
@@ -875,12 +875,15 @@ struct StoreDistribution final : public gpu::WarpDistributionPattern {
     std::string layoutMaskName =
         xegpu::getLayoutName(storeScatterOp->getOpOperand(3));
 
-    xegpu::LayoutAttr layoutPayload =
-        storeScatterOp->getAttrOfType<xegpu::LayoutAttr>(layoutPayloadName);
-    xegpu::LayoutAttr layoutOffsets =
-        storeScatterOp->getAttrOfType<xegpu::LayoutAttr>(layoutOffsetsName);
-    xegpu::LayoutAttr layoutMask =
-        storeScatterOp->getAttrOfType<xegpu::LayoutAttr>(layoutMaskName);
+    xegpu::DistributeLayoutAttr layoutPayload =
+        storeScatterOp->getAttrOfType<xegpu::DistributeLayoutAttr>(
+            layoutPayloadName);
+    xegpu::DistributeLayoutAttr layoutOffsets =
+        storeScatterOp->getAttrOfType<xegpu::DistributeLayoutAttr>(
+            layoutOffsetsName);
+    xegpu::DistributeLayoutAttr layoutMask =
+        storeScatterOp->getAttrOfType<xegpu::DistributeLayoutAttr>(
+            layoutMaskName);
 
     FailureOr<VectorType> distStoreVecByWarpOpOrFailure =
         getDistVecTypeBasedOnLaneLayout(layoutPayload, storeVecTy);
diff --git a/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir b/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir
index 754825193a10f..6d69b351bb5d9 100644
--- a/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir
+++ b/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir
@@ -2,84 +2,39 @@
 // RUN:   --xegpu-optimize-block-loads --split-input-file %s | FileCheck %s
 
 // CHECK-LABEL: gpu.func @vector_reduce_2d(
-// CHECK-SAME: %[[ARG0:[0-9a-zA-Z]+]]: memref<4x16xf32>) {
+// CHECK-SAME: %[[ARG0:[0-9a-zA-Z]+]]: memref<4x16xf32>, %[[ARG2:[0-9a-zA-Z]+]]: memref<256xf32>) {
 // CHECK:      %[[ACC:.*]] = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.000000e+00 : f32
 // CHECK:      %[[TDESC:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %[[ARG0]] : memref<4x16xf32> -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>>
 // CHECK:      %[[LOADED:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]][0, 0]  : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>> -> vector<4x16xf32>
-// CHECK:      %[[ACC_VEC:.*]] = vector.from_elements %[[ACC]] : vector<1xf32>
+// CHECK:      %[[ACC_VEC:.*]] = vector.from_elements %[[ACC]] {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} : vector<1xf32>
 // CHECK:      %[[ACC_VEC_FOR_INTRA:.*]] = vector.broadcast %[[ACC_VEC]]
 // CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} : vector<1xf32> to vector<16xf32>
 // CHECK:      %[[LOADED_REDUCED:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED]], %[[ACC_VEC_FOR_INTRA]]
 // CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} [0] : vector<4x16xf32> to vector<16xf32>
 // CHECK:      %[[LOADED_REDUCED_FOR_CROSS:.*]] = vector.shape_cast %[[LOADED_REDUCED]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} : vector<16xf32> to vector<1x16xf32>
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>} : vector<16xf32> to vector<1x16xf32>
 // CHECK:      %[[LOADED_REDUCED_2D:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED_REDUCED_FOR_CROSS]], %[[ACC_VEC]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} [1] : vector<1x16xf32> to vector<1xf32>
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [1]>} [1] : vector<1x16xf32> to vector<1xf32>
 // CHECK:      %[[SCALAR_RES:.*]] = vector.extract %[[LOADED_REDUCED_2D]][0] : f32 from vector<1xf32>
 gpu.module @xevm_test {
-  gpu.func @vector_reduce_2d(%src: memref<4x16xf32>) {
+  gpu.func @vector_reduce_2d(%src: memref<4x16xf32>, %dst: memref<256xf32>) {
     %cst = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.0 : f32
     %tdesc = xegpu.create_nd_tdesc %src : memref<4x16xf32>
       -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>>
     %load =  xegpu.load_nd %tdesc[0, 0]
       : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>>
       -> vector<4x16xf32>
-    %reduce = vector.multi_reduction <add>, %load, %cst {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} [0, 1]
-      : vector<4x16xf32> to f32
-    gpu.return
-  }
-}
+    %reduce = vector.multi_reduction <add>, %load, %cst
+     {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>}
+     [0, 1] : vector<4x16xf32> to f32
+    %reduce_bcast = vector.broadcast %reduce
+     {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>}
+     : f32 to vector<16xf32>
 
-// -----
-// CHECK-LABEL: gpu.func @vector_reduce_2d(
-// CHECK-SAME: %[[ARG0:[0-9a-zA-Z]+]]: memref<4x16xf32>) {
-// CHECK:      %[[ACC:.*]] = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>, dims = [0, 1]>} dense<1.000000e+00> : vector<1xf32>
-// CHECK:      %[[TDESC:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %[[ARG0]] : memref<4x16xf32> -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32>
-// CHECK:      %[[LOADED:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]][0, 0] {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>} : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32> -> vector<4x16xf32>
-// CHECK:      %[[LOADED_LEADING_UNIT:.*]] = vector.shape_cast %[[LOADED]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>} : vector<4x16xf32> to vector<1x4x16xf32
-// CHECK:      %[[ACC_VEC_FOR_INTRA:.*]] = vector.broadcast %[[ACC]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>, dims = [1]>} : vector<1xf32> to vector<1x16xf32>
-// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED_LEADING_UNIT]], %[[ACC_VEC_FOR_INTRA]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>, dims = [1]>} [1] : vector<1x4x16xf32> to vector<1x16xf32>
-// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED_2D:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED_REDUCED]], %[[ACC]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>, dims = [1, 2]>} [1] : vector<1x16xf32> to vector<1xf32>
-gpu.module @xevm_test {
-  gpu.func @vector_reduce_2d(%src: memref<4x16xf32>) {
-    %cst = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>, dims = [0, 1]>} dense<1.0> : vector<1xf32>
-    %tdesc = xegpu.create_nd_tdesc %src : memref<4x16xf32>
-      -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32>
-    %load =  xegpu.load_nd %tdesc[0, 0]  {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>} : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32> -> vector<4x16xf32>
-    %load_with_dim = vector.shape_cast %load {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>} : vector<4x16xf32> to vector<1x4x16xf32>
-    %reduce = vector.multi_reduction <add>, %load_with_dim, %cst {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1,1, 16], lane_data = [1, 4, 1]>, dims = [1, 2]>} [1, 2]
-      : vector<1x4x16xf32> to vector<1xf32>
-    gpu.return
-  }
-}
+    %offset = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [16], lane_data = [1]>} dense<0> : vector<16xindex>
+    %mask = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [16], lane_data = [1]>} dense<1> : vector<16xi1>
 
-// -----
-// CHECK-LABEL: gpu.func @vector_reduce_2d(
-// CHECK-SAME: %[[ARG0:[0-9a-zA-Z]+]]: memref<4x64xf32>) {
-// CHECK:      %[[ACC:.*]] = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>, dims = [0, 1]>} dense<1.000000e+00> : vector<1xf32>
-// CHECK:      %[[TDESC:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %[[ARG0]] : memref<4x64xf32> -> !xegpu.tensor_desc<1x64xf32>
-// CHECK:      %[[LOADED:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]][0, 0] {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 4]>} : !xegpu.tensor_desc<1x64xf32> -> vector<1x64xf32>
-// CHECK:      %[[LOADED_LEADING_UNIT:.*]] = vector.shape_cast %[[LOADED]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>} : vector<1x64xf32> to vector<1x1x64xf32>
-// CHECK:      %[[ACC_VEC_FOR_INTRA:.*]] = vector.broadcast %[[ACC]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>, dims = [1]>} : vector<1xf32> to vector<1x64xf32>
-// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED_LEADING_UNIT]], %[[ACC_VEC_FOR_INTRA]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>, dims = [1]>} [1] : vector<1x1x64xf32> to vector<1x64xf32>
-// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED_2D:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED_REDUCED]], %[[ACC]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>, dims = [1, 2]>} [1] : vector<1x64xf32> to vector<1xf32>
-gpu.module @xevm_test {
-  gpu.func @vector_reduce_2d(%src: memref<4x64xf32>) {
-    %cst = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>, dims = [0, 1]>} dense<1.0> : vector<1xf32>
-    %tdesc = xegpu.create_nd_tdesc %src : memref<4x64xf32>
-      -> !xegpu.tensor_desc<1x64xf32>
-    %load =  xegpu.load_nd %tdesc[0, 0]  {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 4]>} : !xegpu.tensor_desc<1x64xf32> -> vector<1x64xf32>
-    %load_with_dim = vector.shape_cast %load {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>} : vector<1x64xf32> to vector<1x1x64xf32>
-    %reduce = vector.multi_reduction <add>, %load_with_dim, %cst {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 1, 16], lane_data = [1, 1, 4]>, dims = [1, 2]>} [1, 2]
-      : vector<1x1x64xf32> to vector<1xf32>
+    xegpu.store %reduce_bcast, %dst[%offset], %mask {layout = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} : vector<16xf32>, memref<256xf32>, vector<16xindex>, vector<16xi1>
     gpu.return
   }
 }
diff --git a/mlir/test/Dialect/XeGPU/subgroup-distribute.mlir b/mlir/test/Dialect/XeGPU/subgroup-distribute.mlir
index e5e3d2a1c1ad5..dadefa74659e3 100644
--- a/mlir/test/Dialect/XeGPU/subgroup-distribute.mlir
+++ b/mlir/test/Dialect/XeGPU/subgroup-distribute.mlir
@@ -357,12 +357,12 @@ gpu.module @xevm_module{
     %c0 = arith.constant 0 : index
     %mask = vector.constant_mask [16] {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [1]>}: vector<16xi1>
     %1 = xegpu.load %arg0[%c0], %mask {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [1]>}: memref<16xf16>, index, vector<16xi1> -> vector<16xf16>
-    
+
     %11 = vector.shape_cast %1 {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>} : vector<16xf16> to vector<16x1xf16>
     %2 = vector.broadcast %11 {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>} : vector<16x1xf16> to vector<16x16xf16>
     // CHECK-NOT: vector.broadcast
     // CHECK-NOT: vector.shape_cast
- 
+
     %tdesc1 = xegpu.create_nd_tdesc %arg1 : memref<16x16xf16>
       -> !xegpu.tensor_desc<16x16xf16, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>>
     // CHECK: xegpu.store_nd {{.*}}, {{.*}}[{{.*}}, {{.*}}]
@@ -390,4 +390,47 @@ gpu.module @xevm_module{
   }
 }
 
-
+// -----
+gpu.module @xevm_test {
+    // CHECK-LABEL: gpu.func @vector_reduce_2d
+    // CHECK-DAG: %[[CST:.*]] = arith.constant dense<0> : vector<1xindex>
+    // CHECK-DAG: %[[CST_0:.*]] = arith.constant dense<true> : vector<1xi1>
+    // CHECK-DAG: %[[C8:.*]] = arith.constant 8 : i32
+    // CHECK-DAG: %[[C4:.*]] = arith.constant 4 : i32
+    // CHECK-DAG: %[[C2:.*]] = arith.constant 2 : i32
+    // CHECK-DAG: %[[C1:.*]] = arith.constant 1 : i32
+    // CHECK-DAG: %[[C16:.*]] = arith.constant 16 : i32
+    // CHECK-DAG: %[[CST_1:.*]] = arith.constant 1.000000e+00 : f32
+    // CHECK-DAG: %[[C0:.*]] = arith.constant 0 : index
+    // CHECK: %[[TDESC:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %arg0 : memref<4x16xf32> -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32>
+    // CHECK: %[[LOADED:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]][0, 0] <{packed}> : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32> -> vector<4xf32>
+    // CHECK: %[[LOADED_REDUCED:.*]] = vector.reduction <add>, %[[LOADED]], %[[CST_1]] : vector<4xf32> into f32
+    // CHECK: %[[SHUFFLE_0:.*]], %{{.*}} = gpu.shuffle xor %[[LOADED_REDUCED]], %[[C1]], %[[C16]] : f32
+    // CHECK: %[[VEC_RED_0:.*]] = arith.addf %[[LOADED_REDUCED]], %[[SHUFFLE_0]] : f32
+    // CHECK: %[[SHUFFLE_1:.*]], %{{.*}} = gpu.shuffle xor %[[VEC_RED_0]], %[[C2]], %[[C16]] : f32
+    // CHECK: %[[VEC_RED_1:.*]] = arith.addf %[[VEC_RED_0]], %[[SHUFFLE_1]] : f32
+    // CHECK: %[[SHUFFLE_2:.*]], %{{.*}} = gpu.shuffle xor %[[VEC_RED_1]], %[[C4]], %[[C16]] : f32
+    // CHECK: %[[VEC_RED_2:.*]] = arith.addf %[[VEC_RED_1]], %[[SHUFFLE_2]] : f32
+    // CHECK: %[[SHUFFLE_3:.*]], %{{.*}} = gpu.shuffle xor %[[VEC_RED_2]], %[[C8]], %[[C16]] : f32
+    // CHECK: %[[VEC_RED_3:.*]] = arith.addf %[[VEC_RED_2]], %[[SHUFFLE_3]] : f32
+    // CHECK: %[[VEC_RED_4:.*]] = arith.addf %[[VEC_RED_3]], %[[CST_1]] : f32
+    // CHECK: %[[VEC_RED:.*]] = vector.broadcast %[[VEC_RED_4]] : f32 to vector<1xf32>
+    // CHECK: xegpu.store %[[VEC_RED]], %arg1[%[[CST]]], %[[CST_0]]
+    // CHECK-SAME: <{layout = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>}> : vector<1xf32>, memref<256xf32>, vector<1xindex>, vector<1xi1>
+  gpu.func @vector_reduce_2d(%arg0: memref<4x16xf32>, %arg1: memref<256xf32>) {
+      %cst = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.000000e+00 : f32
+      %0 = xegpu.create_nd_tdesc %arg0 : memref<4x16xf32> -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>>
+      %1 = xegpu.load_nd %0[0, 0]  : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>> -> vector<4x16xf32>
+      %2 = vector.from_elements %cst {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} : vector<1xf32>
+      %3 = vector.broadcast %2 {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} : vector<1xf32> to vector<16xf32>
+      %4 = vector.multi_reduction <add>, %1, %3 {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} [0] : vector<4x16xf32> to vector<16xf32>
+      %5 = vector.shape_cast %4 {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>} : vector<16xf32> to vector<1x16xf32>
+      %6 = vector.multi_reduction <add>, %5, %2 {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [1]>} [1] : vector<1x16xf32> to vector<1xf32>
+      %7 = vector.extract %6[0] : f32 from vector<1xf32>
+      %8 = vector.broadcast %7 {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} : f32 to vector<16xf32>
+      %cst_0 = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [16], lane_data = [1]>} dense<0> : vector<16xindex>
+      %cst_1 = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [16], lane_data = [1]>} dense<true> : vector<16xi1>
+      xegpu.store %8, %arg1[%cst_0], %cst_1 <{layout = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>}> : vector<16xf32>, memref<256xf32>, vector<16xindex>, vector<16xi1>
+    gpu.return
+  }
+}

>From b40325ac863f004e4b042dead7ce8d7df2f8d3fe Mon Sep 17 00:00:00 2001
From: Artem Kroviakov <artem.kroviakov at intel.com>
Date: Mon, 15 Dec 2025 17:00:44 +0000
Subject: [PATCH 5/9] Simplify 2d optimization

---
 .../Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp    | 54 +++----------------
 .../Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir  | 13 ++---
 2 files changed, 10 insertions(+), 57 deletions(-)

diff --git a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
index 3c6513ff34fed..4a396909ff539 100644
--- a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
+++ b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
@@ -447,14 +447,6 @@ class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
     // TODO: remove scalar acc assumption (need more complex layout adjustments
     // for sliced inputs).
     assert(scalarAcc && "Expected scalar acc");
-    if (scalarAcc) {
-      acc = vector::FromElementsOp::create(
-          rewriter, loc, VectorType::get({1}, sourceVecType.getElementType()),
-          acc);
-      xegpu::setDistributeLayoutAttr(
-          llvm::dyn_cast<OpResult>(acc),
-          cast<xegpu::DistributeLayoutAttr>(resLayout));
-    }
 
     // The first reduction's dist attribute does not have the cross lane dim.
     auto resSliceLayoutAttr = cast<xegpu::SliceAttr>(resLayout);
@@ -467,7 +459,7 @@ class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
         reductionOp.getContext(), resSliceLayoutAttr.getParent(),
         DenseI64ArrayAttr::get(getContext(), sliceDims));
 
-    // We reduce only one dim first, adjsut accumulator.
+    // We reduce intra-lane, acc is source without intra lane.
     SmallVector<int64_t> accShape(sourceVecType.getShape());
     accShape.erase(accShape.begin() + intraLaneDim);
     // Add a dim to the lower-dim user-supplied acc
@@ -487,45 +479,11 @@ class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
         llvm::dyn_cast<OpResult>(intraLaneReduced),
         cast<xegpu::DistributeLayoutAttr>(intraLaneRedResLayout));
 
-    xegpu::DistributeLayoutAttr nextMultiRedLayout = intraLaneRedResLayout;
-    // Example: vector<2x4> got reduced to vector<2>, next reduction returns a
-    // scalar, distribution passes do not support this result type. Expand to
-    // vector<2x1>, so that the second reduction result is vector<1>. Restore
-    // this dim in layout, but lane data is 1.
-    if (scalarAcc) {
-      SmallVector<int> srcLaneData(srcLayout.getRank(), 1);
-      auto laneLayoutSrc = srcLayout.getEffectiveLaneLayoutAsInt();
-      SmallVector<int> srcLaneLayout(laneLayoutSrc.begin(),
-                                     laneLayoutSrc.end());
-      nextMultiRedLayout = xegpu::LayoutAttr::get(
-          reductionOp.getContext(),
-          DenseI32ArrayAttr::get(reductionOp.getContext(), srcLaneLayout),
-          DenseI32ArrayAttr::get(reductionOp.getContext(), srcLaneData));
-
-      SmallVector<int64_t> vecTypeWithUnitDim{sourceVecType.getShape()};
-      vecTypeWithUnitDim[intraLaneDim] = 1;
-      intraLaneReduced = vector::ShapeCastOp::create(
-          rewriter, loc,
-          VectorType::get(vecTypeWithUnitDim, sourceVecType.getElementType()),
-          intraLaneReduced);
-      xegpu::setDistributeLayoutAttr(llvm::dyn_cast<OpResult>(intraLaneReduced),
-                                     nextMultiRedLayout);
-    } else
-      crossLaneDim -= static_cast<int64_t>(intraLaneDim < crossLaneDim);
-    // Do cross-lane reduction
-    // TODO: why use accumulator again?
-    Value crossLaneReduced = vector::MultiDimReductionOp::create(
-        rewriter, loc, reductionOp.getKind(), intraLaneReduced, acc,
-        ArrayRef<int64_t>(crossLaneDim));
-    auto crossLaneLayout = xegpu::SliceAttr::get(
-        reductionOp.getContext(), nextMultiRedLayout,
-        DenseI64ArrayAttr::get(getContext(), crossLaneDim));
-    xegpu::setDistributeLayoutAttr(llvm::dyn_cast<OpResult>(crossLaneReduced),
-                                   crossLaneLayout);
-
-    if (scalarAcc)
-      crossLaneReduced =
-          vector::ExtractOp::create(rewriter, loc, crossLaneReduced, 0);
+    Value crossLaneReduced = vector::ReductionOp::create(
+        rewriter, loc, reductionOp.getKind(), intraLaneReduced, nullptr);
+    xegpu::setDistributeLayoutAttr(
+        llvm::dyn_cast<OpResult>(crossLaneReduced),
+        cast<xegpu::DistributeLayoutAttr>(resLayout));
     assert(crossLaneReduced.getType() == reductionOp.getResult().getType() &&
            "Type mismatch");
     rewriter.replaceOp(reductionOp, crossLaneReduced);
diff --git a/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir b/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir
index 6d69b351bb5d9..dcd9ff1154dcc 100644
--- a/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir
+++ b/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir
@@ -6,16 +6,11 @@
 // CHECK:      %[[ACC:.*]] = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.000000e+00 : f32
 // CHECK:      %[[TDESC:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %[[ARG0]] : memref<4x16xf32> -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>>
 // CHECK:      %[[LOADED:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]][0, 0]  : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>> -> vector<4x16xf32>
-// CHECK:      %[[ACC_VEC:.*]] = vector.from_elements %[[ACC]] {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} : vector<1xf32>
-// CHECK:      %[[ACC_VEC_FOR_INTRA:.*]] = vector.broadcast %[[ACC_VEC]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} : vector<1xf32> to vector<16xf32>
-// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED]], %[[ACC_VEC_FOR_INTRA]]
+// CHECK:      %[[ACC_VEC:.*]] = vector.broadcast %cst {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} : f32 to vector<16xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED]], %[[ACC_VEC]]
 // CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} [0] : vector<4x16xf32> to vector<16xf32>
-// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED_FOR_CROSS:.*]] = vector.shape_cast %[[LOADED_REDUCED]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>} : vector<16xf32> to vector<1x16xf32>
-// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED_2D:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED_REDUCED_FOR_CROSS]], %[[ACC_VEC]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [1]>} [1] : vector<1x16xf32> to vector<1xf32>
-// CHECK:      %[[SCALAR_RES:.*]] = vector.extract %[[LOADED_REDUCED_2D]][0] : f32 from vector<1xf32>
+// CHECK:      %[[LOADED_REDUCED_FOR_CROSS:.*]] = vector.reduction <add>, %[[LOADED_REDUCED]]
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} : vector<16xf32> into f32
 gpu.module @xevm_test {
   gpu.func @vector_reduce_2d(%src: memref<4x16xf32>, %dst: memref<256xf32>) {
     %cst = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.0 : f32

>From c797046604d07f55b8f0dcefa73242bf1a51f14b Mon Sep 17 00:00:00 2001
From: Artem Kroviakov <artem.kroviakov at intel.com>
Date: Tue, 16 Dec 2025 10:25:41 +0000
Subject: [PATCH 6/9] Add peephole to master pass

---
 mlir/lib/Dialect/GPU/Pipelines/GPUToXeVMPipeline.cpp | 1 +
 1 file changed, 1 insertion(+)

diff --git a/mlir/lib/Dialect/GPU/Pipelines/GPUToXeVMPipeline.cpp b/mlir/lib/Dialect/GPU/Pipelines/GPUToXeVMPipeline.cpp
index 38313dc3c01d5..269acc4382eb4 100644
--- a/mlir/lib/Dialect/GPU/Pipelines/GPUToXeVMPipeline.cpp
+++ b/mlir/lib/Dialect/GPU/Pipelines/GPUToXeVMPipeline.cpp
@@ -77,6 +77,7 @@ void buildGPUPassPipeline(OpPassManager &pm,
     layoutOptions.layoutKind = "lane";
     pm.addNestedPass<gpu::GPUModuleOp>(
         xegpu::createXeGPUPropagateLayout(layoutOptions));
+    pm.addNestedPass<gpu::GPUModuleOp>(xegpu::createXeGPUOptimizeBlockLoads());
     pm.addNestedPass<gpu::GPUModuleOp>(xegpu::createXeGPUSubgroupDistribute());
     pm.addNestedPass<gpu::GPUModuleOp>(createCanonicalizerPass());
     pm.addNestedPass<gpu::GPUModuleOp>(createCSEPass());

>From 4763a688dd824ee06eb99f74e12216dfd20e122e Mon Sep 17 00:00:00 2001
From: Artem Kroviakov <artem.kroviakov at intel.com>
Date: Tue, 16 Dec 2025 14:46:43 +0000
Subject: [PATCH 7/9] Cleanup

---
 .../Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp    | 33 ++++++-------------
 .../Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir  | 24 +++++++-------
 .../Dialect/XeGPU/subgroup-distribute.mlir    | 30 ++++++++---------
 3 files changed, 35 insertions(+), 52 deletions(-)

diff --git a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
index 4a396909ff539..bc2703e7ffbda 100644
--- a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
+++ b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
@@ -421,15 +421,12 @@ class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
   LogicalResult
   matchAndRewrite(vector::MultiDimReductionOp reductionOp, OpAdaptor adaptor,
                   ConversionPatternRewriter &rewriter) const override {
-    if (reductionOp.getReductionDims().size() != 2)
-      return rewriter.notifyMatchFailure(reductionOp,
-                                         "Expected 2D multi reduction");
-    // Retrieve layouts.
+    auto sourceVecType = reductionOp.getSourceVectorType();
+    if (reductionOp.getReductionDims().size() != 2 ||
+        sourceVecType.getRank() != 2)
+      return rewriter.notifyMatchFailure(
+          reductionOp, "Expected 2D multi reduction of a 2D source");
     auto resLayout = xegpu::getDistributeLayoutAttr(reductionOp.getResult());
-    auto srcLayout = xegpu::getDistributeLayoutAttr(reductionOp.getSource());
-    assert(isa<xegpu::LayoutAttr>(srcLayout) &&
-           "Currently we do not support sliced inputs");
-
     // Retrieve and order dims for 1D decomposition (prefer intra-lane first).
     auto dims = llvm::to_vector(reductionOp.getReductionDims());
     auto [intraLaneDim, crossLaneDim] = getReductionDimOrder(dims, resLayout);
@@ -439,14 +436,7 @@ class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
       crossLaneDim = dims[1];
     }
     auto loc = reductionOp.getLoc();
-    auto sourceVecType = reductionOp.getSourceVectorType();
     auto acc = reductionOp.getAcc();
-    // If the accumulator is scalar, convert to 1-element vector and assign the
-    // result layout
-    bool scalarAcc = !isa<VectorType>(acc.getType());
-    // TODO: remove scalar acc assumption (need more complex layout adjustments
-    // for sliced inputs).
-    assert(scalarAcc && "Expected scalar acc");
 
     // The first reduction's dist attribute does not have the cross lane dim.
     auto resSliceLayoutAttr = cast<xegpu::SliceAttr>(resLayout);
@@ -459,22 +449,19 @@ class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
         reductionOp.getContext(), resSliceLayoutAttr.getParent(),
         DenseI64ArrayAttr::get(getContext(), sliceDims));
 
-    // We reduce intra-lane, acc is source without intra lane.
     SmallVector<int64_t> accShape(sourceVecType.getShape());
     accShape.erase(accShape.begin() + intraLaneDim);
-    // Add a dim to the lower-dim user-supplied acc
-    Value firstRedAcc = acc;
-    if (firstRedAcc) {
-      firstRedAcc = vector::BroadcastOp::create(
+    if (acc) {
+      acc = vector::BroadcastOp::create(
           rewriter, loc,
           VectorType::get(accShape, sourceVecType.getElementType()), acc);
       xegpu::setDistributeLayoutAttr(
-          llvm::dyn_cast<OpResult>(firstRedAcc),
+          llvm::dyn_cast<OpResult>(acc),
           cast<xegpu::DistributeLayoutAttr>(intraLaneRedResLayout));
     }
     Value intraLaneReduced = vector::MultiDimReductionOp::create(
-        rewriter, loc, reductionOp.getKind(), reductionOp.getSource(),
-        firstRedAcc, ArrayRef<int64_t>(intraLaneDim));
+        rewriter, loc, reductionOp.getKind(), reductionOp.getSource(), acc,
+        ArrayRef<int64_t>(intraLaneDim));
     xegpu::setDistributeLayoutAttr(
         llvm::dyn_cast<OpResult>(intraLaneReduced),
         cast<xegpu::DistributeLayoutAttr>(intraLaneRedResLayout));
diff --git a/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir b/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir
index dcd9ff1154dcc..d3a1c33ced0e9 100644
--- a/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir
+++ b/mlir/test/Dialect/XeGPU/optimize-2d-reduction.mlir
@@ -3,33 +3,33 @@
 
 // CHECK-LABEL: gpu.func @vector_reduce_2d(
 // CHECK-SAME: %[[ARG0:[0-9a-zA-Z]+]]: memref<4x16xf32>, %[[ARG2:[0-9a-zA-Z]+]]: memref<256xf32>) {
-// CHECK:      %[[ACC:.*]] = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.000000e+00 : f32
-// CHECK:      %[[TDESC:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %[[ARG0]] : memref<4x16xf32> -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>>
-// CHECK:      %[[LOADED:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]][0, 0]  : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>> -> vector<4x16xf32>
-// CHECK:      %[[ACC_VEC:.*]] = vector.broadcast %cst {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} : f32 to vector<16xf32>
+// CHECK:      %[[ACC:.*]] = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.000000e+00 : f32
+// CHECK:      %[[TDESC:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %[[ARG0]] : memref<4x16xf32> -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>>
+// CHECK:      %[[LOADED:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]][0, 0]  : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>> -> vector<4x16xf32>
+// CHECK:      %[[ACC_VEC:.*]] = vector.broadcast %cst {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0]>} : f32 to vector<16xf32>
 // CHECK:      %[[LOADED_REDUCED:.*]] = vector.multi_reduction <add>, %[[LOADED]], %[[ACC_VEC]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} [0] : vector<4x16xf32> to vector<16xf32>
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0]>} [0] : vector<4x16xf32> to vector<16xf32>
 // CHECK:      %[[LOADED_REDUCED_FOR_CROSS:.*]] = vector.reduction <add>, %[[LOADED_REDUCED]]
-// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} : vector<16xf32> into f32
+// CHECK-SAME: {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0, 1]>} : vector<16xf32> into f32
 gpu.module @xevm_test {
   gpu.func @vector_reduce_2d(%src: memref<4x16xf32>, %dst: memref<256xf32>) {
-    %cst = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.0 : f32
+    %cst = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.0 : f32
     %tdesc = xegpu.create_nd_tdesc %src : memref<4x16xf32>
-      -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>>
+      -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>>
     %load =  xegpu.load_nd %tdesc[0, 0]
-      : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>>
+      : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>>
       -> vector<4x16xf32>
     %reduce = vector.multi_reduction <add>, %load, %cst
-     {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>}
+     {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0, 1]>}
      [0, 1] : vector<4x16xf32> to f32
     %reduce_bcast = vector.broadcast %reduce
-     {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>}
+     {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0]>}
      : f32 to vector<16xf32>
 
     %offset = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [16], lane_data = [1]>} dense<0> : vector<16xindex>
     %mask = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [16], lane_data = [1]>} dense<1> : vector<16xi1>
 
-    xegpu.store %reduce_bcast, %dst[%offset], %mask {layout = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} : vector<16xf32>, memref<256xf32>, vector<16xindex>, vector<16xi1>
+    xegpu.store %reduce_bcast, %dst[%offset], %mask {layout = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0]>} : vector<16xf32>, memref<256xf32>, vector<16xindex>, vector<16xi1>
     gpu.return
   }
 }
diff --git a/mlir/test/Dialect/XeGPU/subgroup-distribute.mlir b/mlir/test/Dialect/XeGPU/subgroup-distribute.mlir
index dadefa74659e3..c8dc1b7a1c6d6 100644
--- a/mlir/test/Dialect/XeGPU/subgroup-distribute.mlir
+++ b/mlir/test/Dialect/XeGPU/subgroup-distribute.mlir
@@ -393,8 +393,6 @@ gpu.module @xevm_module{
 // -----
 gpu.module @xevm_test {
     // CHECK-LABEL: gpu.func @vector_reduce_2d
-    // CHECK-DAG: %[[CST:.*]] = arith.constant dense<0> : vector<1xindex>
-    // CHECK-DAG: %[[CST_0:.*]] = arith.constant dense<true> : vector<1xi1>
     // CHECK-DAG: %[[C8:.*]] = arith.constant 8 : i32
     // CHECK-DAG: %[[C4:.*]] = arith.constant 4 : i32
     // CHECK-DAG: %[[C2:.*]] = arith.constant 2 : i32
@@ -402,8 +400,10 @@ gpu.module @xevm_test {
     // CHECK-DAG: %[[C16:.*]] = arith.constant 16 : i32
     // CHECK-DAG: %[[CST_1:.*]] = arith.constant 1.000000e+00 : f32
     // CHECK-DAG: %[[C0:.*]] = arith.constant 0 : index
+    // CHECK-DAG: %[[CST_0:.*]] = arith.constant dense<true> : vector<1xi1>
+    // CHECK-DAG: %[[CST:.*]] = arith.constant dense<0> : vector<1xindex>
     // CHECK: %[[TDESC:.*]] = xegpu.create_nd_tdesc %arg0 : memref<4x16xf32> -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32>
-    // CHECK: %[[LOADED:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]][0, 0] <{packed}> : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32> -> vector<4xf32>
+    // CHECK: %[[LOADED:.*]] = xegpu.load_nd %[[TDESC]][0, 0] : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32> -> vector<4xf32>
     // CHECK: %[[LOADED_REDUCED:.*]] = vector.reduction <add>, %[[LOADED]], %[[CST_1]] : vector<4xf32> into f32
     // CHECK: %[[SHUFFLE_0:.*]], %{{.*}} = gpu.shuffle xor %[[LOADED_REDUCED]], %[[C1]], %[[C16]] : f32
     // CHECK: %[[VEC_RED_0:.*]] = arith.addf %[[LOADED_REDUCED]], %[[SHUFFLE_0]] : f32
@@ -413,24 +413,20 @@ gpu.module @xevm_test {
     // CHECK: %[[VEC_RED_2:.*]] = arith.addf %[[VEC_RED_1]], %[[SHUFFLE_2]] : f32
     // CHECK: %[[SHUFFLE_3:.*]], %{{.*}} = gpu.shuffle xor %[[VEC_RED_2]], %[[C8]], %[[C16]] : f32
     // CHECK: %[[VEC_RED_3:.*]] = arith.addf %[[VEC_RED_2]], %[[SHUFFLE_3]] : f32
-    // CHECK: %[[VEC_RED_4:.*]] = arith.addf %[[VEC_RED_3]], %[[CST_1]] : f32
-    // CHECK: %[[VEC_RED:.*]] = vector.broadcast %[[VEC_RED_4]] : f32 to vector<1xf32>
+    // CHECK: %[[VEC_RED:.*]] = vector.broadcast %[[VEC_RED_3]] : f32 to vector<1xf32>
     // CHECK: xegpu.store %[[VEC_RED]], %arg1[%[[CST]]], %[[CST_0]]
-    // CHECK-SAME: <{layout = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>}> : vector<1xf32>, memref<256xf32>, vector<1xindex>, vector<1xi1>
+    // CHECK-SAME: <{layout = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0]>}> : vector<1xf32>, memref<256xf32>, vector<1xindex>, vector<1xi1>
   gpu.func @vector_reduce_2d(%arg0: memref<4x16xf32>, %arg1: memref<256xf32>) {
-      %cst = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.000000e+00 : f32
-      %0 = xegpu.create_nd_tdesc %arg0 : memref<4x16xf32> -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>>
-      %1 = xegpu.load_nd %0[0, 0]  : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>> -> vector<4x16xf32>
-      %2 = vector.from_elements %cst {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0, 1]>} : vector<1xf32>
-      %3 = vector.broadcast %2 {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} : vector<1xf32> to vector<16xf32>
-      %4 = vector.multi_reduction <add>, %1, %3 {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} [0] : vector<4x16xf32> to vector<16xf32>
-      %5 = vector.shape_cast %4 {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>} : vector<16xf32> to vector<1x16xf32>
-      %6 = vector.multi_reduction <add>, %5, %2 {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [1]>} [1] : vector<1x16xf32> to vector<1xf32>
-      %7 = vector.extract %6[0] : f32 from vector<1xf32>
-      %8 = vector.broadcast %7 {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>} : f32 to vector<16xf32>
+      %cst = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0, 1]>} 1.000000e+00 : f32
+      %0 = xegpu.create_nd_tdesc %arg0 : memref<4x16xf32> -> !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>>
+      %1 = xegpu.load_nd %0[0, 0]  : !xegpu.tensor_desc<4x16xf32, #xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>> -> vector<4x16xf32>
+      %2 = vector.broadcast %cst {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0]>} : f32 to vector<16xf32>
+      %3 = vector.multi_reduction <add>, %1, %2 {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0]>} [0] : vector<4x16xf32> to vector<16xf32>
+      %4 = vector.reduction <add>, %3 {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0, 1]>} : vector<16xf32> into f32
+      %5 = vector.broadcast %4 {layout_result_0 = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0]>} : f32 to vector<16xf32>
       %cst_0 = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [16], lane_data = [1]>} dense<0> : vector<16xindex>
       %cst_1 = arith.constant {layout_result_0 = #xegpu.layout<lane_layout = [16], lane_data = [1]>} dense<true> : vector<16xi1>
-      xegpu.store %8, %arg1[%cst_0], %cst_1 <{layout = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [4, 1]>, dims = [0]>}> : vector<16xf32>, memref<256xf32>, vector<16xindex>, vector<16xi1>
+      xegpu.store %5, %arg1[%cst_0], %cst_1 <{layout = #xegpu.slice<#xegpu.layout<lane_layout = [1, 16], lane_data = [1, 1]>, dims = [0]>}> : vector<16xf32>, memref<256xf32>, vector<16xindex>, vector<16xi1>
     gpu.return
   }
 }

>From 711bea1660bdba304cdc86996fa7438a332352cb Mon Sep 17 00:00:00 2001
From: Artem Kroviakov <artem.kroviakov at intel.com>
Date: Wed, 17 Dec 2025 16:24:53 +0000
Subject: [PATCH 8/9] Add propagation

---
 mlir/lib/Dialect/GPU/Pipelines/GPUToXeVMPipeline.cpp | 2 ++
 1 file changed, 2 insertions(+)

diff --git a/mlir/lib/Dialect/GPU/Pipelines/GPUToXeVMPipeline.cpp b/mlir/lib/Dialect/GPU/Pipelines/GPUToXeVMPipeline.cpp
index 269acc4382eb4..54c7b05eb4f7a 100644
--- a/mlir/lib/Dialect/GPU/Pipelines/GPUToXeVMPipeline.cpp
+++ b/mlir/lib/Dialect/GPU/Pipelines/GPUToXeVMPipeline.cpp
@@ -78,6 +78,8 @@ void buildGPUPassPipeline(OpPassManager &pm,
     pm.addNestedPass<gpu::GPUModuleOp>(
         xegpu::createXeGPUPropagateLayout(layoutOptions));
     pm.addNestedPass<gpu::GPUModuleOp>(xegpu::createXeGPUOptimizeBlockLoads());
+    pm.addNestedPass<gpu::GPUModuleOp>(
+        xegpu::createXeGPUPropagateLayout(layoutOptions));
     pm.addNestedPass<gpu::GPUModuleOp>(xegpu::createXeGPUSubgroupDistribute());
     pm.addNestedPass<gpu::GPUModuleOp>(createCanonicalizerPass());
     pm.addNestedPass<gpu::GPUModuleOp>(createCSEPass());

>From bbaf4f7b576421dd914540a57bee9c310dba7310 Mon Sep 17 00:00:00 2001
From: Artem Kroviakov <artem.kroviakov at intel.com>
Date: Thu, 18 Dec 2025 10:50:03 +0000
Subject: [PATCH 9/9] Feedback

---
 .../mlir/Dialect/XeGPU/IR/XeGPUAttrs.td       | 21 +++++++++++----
 mlir/lib/Dialect/XeGPU/IR/XeGPUDialect.cpp    | 20 ++++++++++++++
 .../Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp    | 26 +++++++------------
 3 files changed, 46 insertions(+), 21 deletions(-)

diff --git a/mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/IR/XeGPUAttrs.td b/mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/IR/XeGPUAttrs.td
index eae0bd4e68a84..c47db4c4ba688 100644
--- a/mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/IR/XeGPUAttrs.td
+++ b/mlir/include/mlir/Dialect/XeGPU/IR/XeGPUAttrs.td
@@ -299,7 +299,12 @@ def DistributeLayoutAttr: AttrInterface<"DistributeLayoutAttr"> {
     InterfaceMethod</*desc=*/[{Check if this layout is identical to another layout.}],
                     /*retTy=*/"bool",
                     /*methodName=*/"isEqualTo",
-                    /*args=*/(ins "const xegpu::DistributeLayoutAttr&": $other)>
+                    /*args=*/(ins "const xegpu::DistributeLayoutAttr&": $other)>,
+
+    InterfaceMethod</*desc=*/[{Drops specified dimensions from slice.}],
+                    /*retTy=*/"xegpu::DistributeLayoutAttr",
+                    /*methodName=*/"dropSliceDims",
+                    /*args=*/(ins "ArrayRef<int64_t>": $dimsToDrop)>
   ];
 }
 
@@ -520,9 +525,12 @@ def XeGPU_LayoutAttr : XeGPUAttr<"Layout", "layout", [DistributeLayoutAttr]> {
 
     /// Check if this is slice of some other layout.
     bool isSliceOf(const xegpu::DistributeLayoutAttr &other) { return false; }
-    
+
+    /// Drop the slice dims to get the original layout.
+    xegpu::DistributeLayoutAttr dropSliceDims(ArrayRef<int64_t> dimsToDrop) { return *this; }
+
     /// Check if this is identical to some other layout.
-    bool isEqualTo(const xegpu::DistributeLayoutAttr &other); 
+    bool isEqualTo(const xegpu::DistributeLayoutAttr &other);
 
   }];
 
@@ -698,9 +706,12 @@ def XeGPU_SliceAttr : XeGPUAttr<"Slice", "slice", [DistributeLayoutAttr]> {
 
     /// Check if this is slice of some other layout.
     bool isSliceOf(const xegpu::DistributeLayoutAttr &other);
-    
+
+    /// Drop the slice dims to get the original layout.
+    xegpu::DistributeLayoutAttr dropSliceDims(ArrayRef<int64_t> dimsToDrop);
+
     /// Check if this is identical to some other layout.
-    bool isEqualTo(const xegpu::DistributeLayoutAttr &other); 
+    bool isEqualTo(const xegpu::DistributeLayoutAttr &other);
   }];
 
   let assemblyFormat = "`<` qualified($parent) `,` `dims` `=` $dims `>`";
diff --git a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/IR/XeGPUDialect.cpp b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/IR/XeGPUDialect.cpp
index 1a19ab5fd970b..c8a95f6d80fb3 100644
--- a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/IR/XeGPUDialect.cpp
+++ b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/IR/XeGPUDialect.cpp
@@ -590,6 +590,26 @@ bool SliceAttr::isSliceOf(const xegpu::DistributeLayoutAttr &other) {
                       [&](int64_t dim) { return thisDims.contains(dim); });
 }
 
+xegpu::DistributeLayoutAttr
+SliceAttr::dropSliceDims(ArrayRef<int64_t> dimsToDrop) {
+  auto flattenedThis = flatten();
+  if (dimsToDrop.empty())
+    return flattenedThis;
+  SmallVector<int64_t> sliceDims{flattenedThis.getDims().asArrayRef()};
+  for (auto dim : dimsToDrop) {
+    auto foundIt = std::find(sliceDims.begin(), sliceDims.end(), dim);
+    assert(foundIt != sliceDims.end() &&
+           "Expected to find the specified reduction dim in slice dims");
+    sliceDims.erase(foundIt);
+  }
+
+  auto sliceWithoutDims = xegpu::SliceAttr::get(
+      this->getContext(), flattenedThis.getParent(),
+      DenseI64ArrayAttr::get(this->getContext(), sliceDims));
+
+  return sliceWithoutDims;
+}
+
 bool SliceAttr::isEqualTo(const xegpu::DistributeLayoutAttr &other) {
   if (dyn_cast<xegpu::LayoutAttr>(other))
     return false;
diff --git a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
index bc2703e7ffbda..72e12eb9123bb 100644
--- a/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
+++ b/mlir/lib/Dialect/XeGPU/Transforms/XeGPUOptimizeBlockLoads.cpp
@@ -416,7 +416,8 @@ class VectorExtractOpPattern final
   }
 };
 
-class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
+class MultiRed2dOpPattern
+    : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
   using OpConversionPattern::OpConversionPattern;
   LogicalResult
   matchAndRewrite(vector::MultiDimReductionOp reductionOp, OpAdaptor adaptor,
@@ -440,14 +441,9 @@ class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
 
     // The first reduction's dist attribute does not have the cross lane dim.
     auto resSliceLayoutAttr = cast<xegpu::SliceAttr>(resLayout);
-    SmallVector<int64_t> sliceDims{resSliceLayoutAttr.getDims().asArrayRef()};
-    auto foundIt = std::find(sliceDims.begin(), sliceDims.end(), crossLaneDim);
-    assert(foundIt != sliceDims.end() &&
-           "Expected to find reduction dim in slice dims");
-    sliceDims.erase(foundIt);
-    auto intraLaneRedResLayout = xegpu::SliceAttr::get(
-        reductionOp.getContext(), resSliceLayoutAttr.getParent(),
-        DenseI64ArrayAttr::get(getContext(), sliceDims));
+    SmallVector<int64_t> dropDims{crossLaneDim};
+    auto intraLaneRedResLayout =
+        cast<xegpu::SliceAttr>(resSliceLayoutAttr.dropSliceDims(dropDims));
 
     SmallVector<int64_t> accShape(sourceVecType.getShape());
     accShape.erase(accShape.begin() + intraLaneDim);
@@ -485,12 +481,9 @@ class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
     assert(reductionDims.size() == 2 && "Expected 2D reduction");
     int64_t intra, cross = -1;
     xegpu::LayoutAttr layoutAttr = dyn_cast<xegpu::LayoutAttr>(layout);
-    if (auto layoutSliceAttr = dyn_cast<xegpu::SliceAttr>(layout)) {
-      while (dyn_cast<xegpu::SliceAttr>(layoutSliceAttr.getParent()))
-        layoutSliceAttr =
-            dyn_cast<xegpu::SliceAttr>(layoutSliceAttr.getParent());
-      layoutAttr = dyn_cast<xegpu::LayoutAttr>(layoutSliceAttr.getParent());
-    }
+    if (auto layoutSliceAttr = dyn_cast<xegpu::SliceAttr>(layout))
+      layoutAttr =
+          dyn_cast<xegpu::LayoutAttr>(layoutSliceAttr.flatten().getParent());
     assert(layoutAttr);
     SmallVector<int64_t> laneLayout = layoutAttr.getEffectiveLaneLayoutAsInt();
 
@@ -511,7 +504,8 @@ class MultiRed2dOp : public OpConversionPattern<vector::MultiDimReductionOp> {
 void xegpu::populateXeGPUOptimizeBlockLoadsPatterns(
     RewritePatternSet &patterns) {
   patterns.add<XeGPUCreateNdDescOpPattern, XeGPULoadNdDescOpPattern,
-               VectorExtractOpPattern, MultiRed2dOp>(patterns.getContext());
+               VectorExtractOpPattern, MultiRed2dOpPattern>(
+      patterns.getContext());
 }
 
 namespace {



More information about the Mlir-commits mailing list